Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını sona erdirmeye yönelik yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Hazırlanan yönetmelik taslağıyla plastik çatal, kaşık, bıçak, tabak, pipet ve benzeri birçok ürünün piyasaya arzının kademeli olarak kaldırılması planlanıyor.
Yeni yönetmelik hazırlanıyor
Söz konusu düzenleme, Sıfır Atık Hareketi kapsamında yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda hazırlanıyor.
Yönetmelikle, çevreye zarar veren plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, köpük (EPS) gıda kapları, içecek kapları ve bardaklar, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi ürünlerin kullanımının sona erdirilmesi hedefleniyor.
Taslağın kısa süre içinde kurumların görüşüne açılması, sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin değerlendirmelerinin ardından ise yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Karbon salımı ve maliyet azalacak
Düzenleme ile söz konusu ürünlerin piyasaya arzına son verilmesi sayesinde yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon salımının önüne geçilmesi ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi hedefleniyor.
Tek kullanımlık plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin yaygınlaştırılması planlanıyor.
Yeni kısıtlamalar da gündemde
İlerleyen süreçte kısmen plastikten üretilen içecek bardakları ve gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve temizlik havlularının tüketiminin azaltılması için de kısıtlama ve işaretleme gibi ek tedbirlerin devreye alınması hedefleniyor.
Türkiye’de plastik tüketimi
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye’de 2022 yılında toplam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu miktarın önemli bölümünü plastik içecek şişeleri, bardaklar, gıda kapları ve tek kullanımlık servis ürünleri oluşturdu.
Avrupa’da birçok ülkede uygulanıyor
Avrupa Birliği’nin 2019 yılında kabul ettiği Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi kapsamında birçok Avrupa ülkesi benzer yasakları yürürlüğe koydu. Fransa, Almanya, İspanya ve Hollanda gibi ülkelerde tek kullanımlık plastiklerin önemli bir bölümü yasaklanmış veya ciddi kısıtlamalara tabi tutulmuş durumda.