ABD Başkanı Donald Trump'ın, FIFA Başkanı Gianni Infantino'yu yıl sonunda görev süresi sona erecek Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yerine aday göstermeyi planladığı öne sürüldü.

New York Post gazetesine konuşan ve Trump'a yakın olduğu belirtilen bir kaynak, Infantino'nun dünya genelinde saygın bir isim olduğunu belirterek, Trump'ın BM Genel Sekreterliği için FIFA Başkanı'nı aday göstermeyi değerlendirdiğini iddia etti.

2017 yılından bu yana BM Genel Sekreterliği görevini yürüten Antonio Guterres'in görev süresi aralık ayında sona erecek.

Adaylık süreci iki aşamalı

İddiaya göre Gianni Infantino'nun adaylığının resmiyet kazanabilmesi için öncelikle BM Güvenlik Konseyi'nin 15 üyesinden yazılı destek alması gerekiyor. Ardından adaylığın BM Genel Kurulu tarafından onaylanması şartı bulunuyor.

Öte yandan Infantino, kısa süre önce ABD'li futbolcu Folarin Balogun'un kırmızı kart cezasının kaldırılması nedeniyle futbol kamuoyunda eleştirilerin odağı olmuştu.

Venezuela Sağlık Bakanlığı'nın açıklamasına göre, ülkenin doğusundaki Anzoategui eyaletinde hantavirüs nedeniyle 3 kişinin hayatını kaybettiği doğrulandı.

Öte yandan, ülkenin batısındaki Barinas eyaletinde görev yapan 2 sağlık çalışanının da henüz belirlenemeyen nedenlerle yaşamını yitirdiği bildirildi.

Yetkililer, Barinas'taki ölümler ile Anzoategui'de doğrulanan hantavirüs vakaları arasında herhangi bir bağlantı bulunmadığını, iki olayın birbirinden bağımsız olarak değerlendirildiğini açıkladı.

Hantavirüs nasıl bulaşıyor?

Hantavirüs, çoğunlukla enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle kirlenmiş ortamlardaki parçacıkların solunmasıyla insanlara bulaşıyor. İnsanlar arasında bulaşma ise oldukça nadir görülüyor ve virüsün türüne göre değişiklik gösterebiliyor.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından desteklenen Avrupa ölüm izleme ağı (EuroMOMO), 22-28 Haziran dönemine ilişkin ölüm verilerini yayımladı.

Verilere göre, söz konusu haftada Avrupa genelinde beklenen seviyenin üzerinde 10 bin 651 ölüm gerçekleşti. Bu ölümlerin 9 binden fazlasını 65 yaş ve üzerindeki kişiler oluşturdu.

Aşırı sıcaklar ölümleri artırdı

Raporda, ölüm oranlarındaki artışın temel nedeninin aşırı sıcak hava dalgası olduğu belirtilirken, bu dönemde ölüm sayılarını artırabilecek önemli bir salgın yaşanmadığı ifade edildi.

Haziran ayının son günlerinde Avrupa'nın büyük bölümünü etkisi altına alan sıcak hava dalgasında birçok bölgede hava sıcaklıkları mevsim normallerinin 10 derece üzerine çıktı.

Batı Avrupa, meteorolojik kayıtların tutulmaya başlandığı tarihten bu yana en sıcak haziran ayını yaşarken; İspanya, Fransa, İtalya, Portekiz, Belçika ve Almanya'da sıcaklıklar 40 dereceyi aştı.

Sıcak hava nedeniyle birçok ülkede açık hava etkinlikleri iptal edilirken, bazı okullar geçici olarak kapatıldı. Sağlık otoriteleri ise özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşlar için uyarılarda bulundu.

İngiltere'de 2 bin 700'den fazla ölüm

World Weather Attribution (WWA) bünyesinde görev yapan bilim insanlarının analizine göre, İngiltere ve Galler'de mayıs ve haziran aylarında etkili olan sıcak hava dalgaları nedeniyle 2 bin 700'den fazla kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Araştırmada, mayıs ayında yaklaşık 550, haziranın ikinci yarısındaki sıcak hava dalgasında ise yaklaşık 2 bin 200 ölümün aşırı sıcaklarla ilişkili olduğu belirtildi.

Öte yandan haziran ayında Almanya'da yaklaşık 5 bin 500, Fransa'da 2 bin, Belçika'da ise 1.200 ölümün sıcak hava dalgasıyla bağlantılı olduğu değerlendirildi.

Oyuncunun resmi Instagram hesabından yapılan paylaşımda, "Kaybımız ani ve beklenmedikti ancak Sam'in kanserden tamamen kurtulmuş olması bu acıyı bir nebze olsun hafifletiyor." ifadelerine yer verildi.

Aile, Neill'in tedavi sürecinde görev alan Sydney'deki özel hastane çalışanlarına da teşekkür etti.

Kanseri yenmişti

2022 yılında 3. evre anjiyoimmünoblastik T-hücreli lenfoma teşhisi konulan Sam Neill, kısa süre önce kanseri tamamen yendiğini açıklamıştı.

Avustralya Başbakanı'ndan veda mesajı

Anthony Albanese da sosyal medya hesabından yayımladığı mesajda, "İnce mizah anlayışı, düşünceli kişiliği ve sakin duruşuyla Sam, hastalığıyla da her rolüne güç veren aynı onur, mizah ve kararlılıkla mücadele etti. Onu büyük bir özlemle anacağız ve uzun yıllar hatırlayacağız. Huzur içinde yatsın." ifadelerini kullandı.

Sam Neill, özellikle Jurassic Park serisinde canlandırdığı Dr. Alan Grant karakteriyle sinema tarihinin unutulmaz isimleri arasında yer alıyordu.

Açıklamada, "Senatör Lindsey Graham, kısa ve ani bir hastalık nedeniyle yaşamını yitirdi. Graham ailesi, bu zor süreçte kendilerine gösterilen destek ve dualar için teşekkür ediyor, mahremiyetlerine saygı gösterilmesini rica ediyor." ifadelerine yer verildi. Ölüm nedenine ilişkin ise ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

İsrail'den Peş Peşe Taziye Mesajları

Graham'ın vefatı, başta İsrail olmak üzere birçok ülkede üzüntüyle karşılandı. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, sosyal medya platformu X üzerinden yayımladığı mesajda, ABD'li senatörün İsrail'e verdiği desteği vurguladı.

Ben-Gvir, "Bugün İsrail en büyük dostlarından birini kaybetti. Lindsey Graham, İsrail'in yanında durdu çünkü bunun doğru olduğuna inanıyordu. Cesareti ve sarsılmaz desteği milyonlarca İsraillinin takdirini kazandı." ifadelerini kullandı.

İsrailli bakan, Graham'ın dostluğunun ve ülkesinin güvenliğine verdiği desteğin her zaman hatırlanacağını belirterek ailesine ve sevenlerine başsağlığı diledi.

Dış Politikada Etkili Bir İsimdi

2003 yılından bu yana Güney Karolina eyaletini ABD Senatosu'nda temsil eden Lindsey Graham, Cumhuriyetçi Parti'nin dış politika ve ulusal güvenlik alanındaki en etkili isimlerinden biri olarak gösteriliyordu.

Özellikle Orta Doğu politikalarında sert tutumuyla tanınan Graham, İsrail'e verdiği güçlü destek, İran'a yönelik açıklamaları ve savunma politikalarındaki çıkışlarıyla uzun yıllar Amerikan siyasetinin dikkat çeken figürlerinden biri oldu. Son dönemde ise ABD Başkanı Donald Trump'ın Kongre'deki en yakın müttefikleri arasında yer alıyordu.

ABD'den Üçüncü Büyük Hava Operasyonu

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bu hafta İran'a yönelik üçüncü geniş çaplı hava operasyonunun gerçekleştirildiğini açıkladı. Yaklaşık 140 askeri hedefin vurulduğu operasyonda füze üsleri, İHA tesisleri, mühimmat depoları, deniz kuvvetlerine ait unsurlar, haberleşme altyapısı ve kıyı gözetleme sistemlerinin hedef alındığı bildirildi.

CENTCOM, son saldırının Hürmüz Boğazı'nda ticari bir yük gemisine düzenlenen saldırıya misilleme niteliği taşıdığını belirtirken, hafta boyunca gerçekleştirilen üç ayrı operasyonda toplam 300'den fazla hedefin imha edildiğini açıkladı.

İran'dan Kritik Hamle: Hürmüz Boğazı Kapatıldı

ABD saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nda "yetkisiz rotada" ilerlediğini öne sürdüğü bir gemiyi uyarı ateşiyle durdurduğunu açıkladı. Kısa süre sonra yapılan ikinci açıklamada ise dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar tamamen kapatıldığı ilan edildi.

İran yönetimi, ABD'nin bölgedeki askeri faaliyetleri sona erene kadar hiçbir ticari geminin boğazdan geçişine izin verilmeyeceğini duyururken, "Herhangi bir yanlış adım çok sert şekilde karşılık bulacaktır." mesajını verdi. Ancak ABD tarafı, ticari deniz trafiğinin devam ettiğini savunuyor.

İkinci Gemi de Vuruldu

Gerilimin deniz trafiğine yansıması da sürdü. İran Devrim Muhafızları, "GFS Galaxy" isimli konteyner gemisini de hedef aldıklarını açıkladı. Saldırının ardından gemide yangın çıktığı, seyrine devam edemediği ve mürettebattan bir kişinin kayıp olduğu bildirildi.

Körfez'deki ABD Üsleri Hedefte

Tahran yönetimi, ABD saldırılarına misilleme olarak Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün'deki Amerikan üslerine balistik füze ve İHA saldırıları düzenlediğini duyurdu.

Katar'ın başkenti Doha'da patlama sesleri duyulduğu belirtilirken, Bahreyn'de alarm sistemleri devreye girdi. BAE ise hava savunma sistemlerinin İran'dan fırlatılan füze ve insansız hava araçlarını önlemeye çalıştığını açıkladı. İran ayrıca Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü'nde bulunan komuta kontrol merkezi ile MQ-9 Reaper İHA hangarlarının vurulduğunu öne sürdü.

Trump: "Ateşkes Artık Sona Erdi"

Pakistan'ın arabuluculuğunda 14 Haziran'da varılan ve çatışmaları durdurmayı hedefleyen 14 maddelik mutabakat, son gelişmelerle birlikte fiilen geçerliliğini yitirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi sırasında yaptığı açıklamada "Bence ateşkes bitti." ifadelerini kullanırken, daha sonra sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran'ın yeniden müzakere talebinde bulunduğunu ancak Washington'un ateşkesin sona erdiğini açık şekilde ilettiğini söyledi.

Bölgede Diplomasi Zorlaşıyor

Gerilimin tırmanmasından bir gün önce İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Umman'da Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçiş mekanizmasına ilişkin temaslarda bulunduğu belirtilmişti. Ancak karşılıklı saldırılar sonrasında diplomatik girişimlerin yeniden çıkmaza girdiği değerlendirilirken, bölgede yeni bir askeri tırmanış ihtimali uluslararası kamuoyunda ciddi endişe yaratıyor.

Erdoğan-Trump görüşmesi öne çıktı

Zirvenin en dikkat çeken temaslarından biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleşti.

Görüşmenin ardından kamuoyuna yansıyan açıklamalarda;

• Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının geleceği,
• F-35 programı,
• KAAN Milli Muharip Uçağı'nın motor tedarik süreci

gibi başlıkların ele alındığı belirtildi.

Taraflar resmi olarak nihai bir anlaşma duyurmasa da, savunma alanındaki görüşmelerin sürdürülmesi konusunda olumlu mesajlar verildi.

Savunma sanayiinde yeni iş birlikleri

Zirve kapsamında Türkiye'nin savunma sanayii alanındaki uluslararası iş birliklerini artırmaya yönelik çeşitli temaslar gerçekleştirildi.

Savunma sistemleri, ortak üretim ve teknoloji paylaşımı konularında müttefik ülkelerle görüşmeler yapılırken, farklı şirketler arasında yeni iş birliği anlaşmaları da imzalandı.

Kanada ile serbest ticaret görüşmeleri

Ekonomi başlığında ise Türkiye ile Kanada arasında Serbest Ticaret Anlaşması (STA) müzakerelerinin başlatılması yönünde adımlar atıldığı açıklandı.

Tarafların önümüzdeki dönemde müzakereleri sürdürmesi bekleniyor.

9 ülkeden ortak savunma bankası girişimi

Zirvenin dikkat çeken kararlarından biri de savunma yatırımlarını destekleyecek uluslararası finansman mekanizması oldu.

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu;

• Kanada,
• Arnavutluk,
• Belçika,
• Yunanistan,
• Letonya,
• Lüksemburg,
• Romanya
• ve Ukrayna,

ortak bir savunma, güvenlik ve dayanıklılık bankasının kurulması için çalışma başlattı.

Kanada merkezli kurulması planlanan bankanın, savunma projelerine 100 milyar sterline kadar finansman sağlayabilecek bir yapıya sahip olması hedefleniyor.

Zirvenin ardından gözler uygulama sürecinde

NATO Zirvesi'nde açıklanan başlıkların önemli bölümü siyasi irade ve ortak niyet beyanı niteliği taşıyor.

Savunma projeleri, olası ticaret anlaşmaları ve uluslararası finansman girişimlerinin hayata geçirilmesi için önümüzdeki süreçte ilgili ülkeler arasında teknik ve hukuki müzakerelerin devam etmesi bekleniyor.

Zirvenin açılış konuşmasını yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin savunma harcamalarını artırmaya devam ettiğini belirterek, savunma sanayisindeki kısıtlamaların kaldırılması çağrısında bulundu.

"Savunma harcamalarımızı artırıyoruz"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin savunma alanındaki hedeflerine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Türkiye olarak 2030'dan önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 seviyesine çıkarmak için gerekli tedbirleri alıyoruz. Güvenlik ve dayanıklılıkla bağlantılı harcamalarda ise şimdiden yüzde 1,5 seviyesine ulaştık. Böylece yüzde 5 hedefine, 2035'ten beş yıl önce ulaşmayı hedefliyoruz."

"Savunma sanayisinde dünyanın ilk 10 ülkesi arasındayız"

Türkiye'nin savunma sanayisindeki ilerlemesine dikkat çeken Erdoğan, üretim ve ihracat kapasitesi bakımından dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer aldıklarını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO kapsamında Türkiye'ye tahsis edilen 361 yetenek hedefinin büyük bölümünün planlanan tarihten önce tamamlanacağını belirterek, "Çelik Kubbe projemiz kapsamında hava ve füze savunma sistemlerine 24 milyar dolarlık ilave kaynak ayırdık." dedi.

Ayrıca, Türkiye'nin İHA ve SİHA alanındaki tecrübelerine değinen Erdoğan, kurulması planlanan İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezi'nin NATO tarafından akredite edilmesini istediklerini ifade etti.

Zirvede hangi başlıklar ele alınıyor?

Liderler toplantısında;

• Savunma harcamalarının artırılması,
• Savunma sanayii yatırımları,
• NATO 3.0 vizyonu,
• Bölgesel güvenlik,
• Ukrayna'ya verilecek destek,
• Ortak savunma politikaları

başta olmak üzere ittifakın geleceğine ilişkin kritik konular masaya yatırılıyor.

Gözler sonuç bildirgesinde

Zirvenin sonunda yayımlanacak ortak bildiride ortak savunma ilkesine vurgu yapılması, savunma harcamalarının artırılması yönündeki taahhütlerin yinelenmesi ve Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği açısından oluşturduğu tehdide dikkat çekilmesi bekleniyor.

Bildiride ayrıca terörle mücadele, İran'ın nükleer faaliyetleri ve Ukrayna'ya sağlanacak yeni askeri destek paketlerine ilişkin mesajların da yer alması öngörülüyor.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen program kapsamında liderler, kapalı oturum öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından karşılandı.

Liderler aile fotoğrafında buluştu

Karşılama töreninin ardından NATO üyesi ülkelerin liderleri aile fotoğrafı çektirdi.

Fotoğrafta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yanında Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve ABD Başkanı Donald Trump yer aldı.

Aile fotoğrafında ayrıca Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Kanada Başbakanı Mark Carney ve NATO üyesi diğer ülkelerin devlet ve hükümet başkanları da hazır bulundu.

Liderler yeniden Beştepe'de buluştu

Zirvenin ilk gününde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Emine Erdoğan tarafından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde ağırlanan liderler, ikinci gün programı kapsamında yeniden Beştepe'de bir araya geldi.

Devlet ve hükümet başkanları, Cumhurbaşkanlığı Sergi Salonu'nda gerçekleştirilen kapalı oturumlarda ittifakın geleceğine ilişkin gündem maddelerini görüşmek üzere toplantıya geçti.

Kritik başlıklar ele alınıyor

Zirvenin ikinci gününde bölgesel güvenlik, NATO'nun genişleme stratejisi, savunma harcamaları ve küresel güvenlik iş birlikleri başta olmak üzere birçok kritik konu masaya yatırılıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirve kapsamında liderlerle ikili temaslarını sürdürmesi ve programın ardından zirveye ilişkin değerlendirmelerde bulunması bekleniyor.

Zirve öncesinde Ankara'ya ulaşan ilk isim, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte oldu.

Rutte, yayımladığı video mesajında birçok heyetin Ankara'ya hareket ettiğini belirterek, zirvenin salı ve çarşamba günleri gerçekleştirileceğini söyledi.

Zirvenin ana gündem maddelerinden birinin, geçen yıl alınan kararların uygulanması olacağını ifade eden Rutte, özellikle savunma harcamalarının öne çıkacağını belirtti. Müttefik ülkelerin gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunmaya ayırma hedefi doğrultusunda hazırlanacak planların değerlendirileceğini kaydetti.

Toplantılarda savunma sanayisinin üretim kapasitesinin artırılması da ele alınacak. Rutte ayrıca, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesinin önemine dikkat çekerek, olası barış müzakereleri öncesinde ülkenin güçlü bir konumda bulunması gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek zirve, NATO'nun güvenlik politikaları, savunma yatırımları ve bölgesel gelişmeler açısından önemli kararların alınacağı uluslararası platformlardan biri olacak.

NATO Zirvesi Ankara'da düzenlenecek

7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde, NATO üyesi 32 ülkenin liderlerinin yanı sıra Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore temsilcileri de bir araya gelecek.

Zirvede Avrupa-Atlantik ve Hint-Pasifik güvenlik gündemleri ile ittifakın geleceğine ilişkin başlıkların değerlendirilmesi bekleniyor.

Trump 17 yıl sonra Türkiye'de

Donald Trump'ın ziyaretiyle birlikte Türkiye, 17 yıl sonra bir ABD başkanını ağırlayacak. Türkiye'ye son ABD başkanlığı ziyareti, 2009 yılında dönemin ABD Başkanı Barack Obama tarafından gerçekleştirilmişti.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yapılması planlanan görüşmede iki liderin önce baş başa, ardından heyetler arası toplantı gerçekleştirmesi öngörülüyor.

Görüşmenin öne çıkan başlıkları

Liderler görüşmesinde şu konuların ele alınması bekleniyor:

• Savunma sanayi iş birliği, CAATSA yaptırımları, F-35 programı ve KAAN savaş uçağına ilişkin başlıklar.
• Türkiye ile ABD arasındaki ticaret hacminin artırılmasına yönelik adımlar.
• Enerji alanındaki iş birliği ve yeni projeler.
• Suriye'deki gelişmeler, terörle mücadele, Rusya-Ukrayna Savaşı, Gazze'deki durum ve bölgesel güvenlik konuları.
• ABD'de bulunan FETÖ yöneticilerine ilişkin Türkiye'nin talepleri ve iade süreçleri.

Görüşmenin ardından iki ülke arasındaki ilişkiler ve ele alınan başlıklara ilişkin resmi açıklamaların yapılması bekleniyor.

İstifa kararını duyurdu

İstifa açıklamasında konuşan Starmer, İşçi Partisi'ni devraldığında partinin siyasi, mali ve ahlaki açıdan zor durumda olduğunu belirterek, görev süresince partiyi yeniden yapılandırmaya çalıştığını ifade etti.

Starmer, kendisine birçok kez siyasi kariyerinin sona erdiğinin söylendiğini ancak buna rağmen partiyi yeniden ayağa kaldırmayı başardığını savundu.

Açıklamasında parti içinde antisemitizmle mücadele ettiklerini ve ekonomi, savunma ile ulusal güvenlik alanlarında kamuoyunun güvenini yeniden kazanmaya çalıştıklarını da dile getirdi.

Baskılar seçim yenilgilerinin ardından arttı

Starmer üzerindeki baskının, İşçi Partisi'nin yerel seçimlerde yaklaşık 1.500 meclis üyesini kaybetmesinin ardından önemli ölçüde arttığı belirtiliyor.

Parti ayrıca İskoçya'da da tarihindeki en kötü seçim sonuçlarından birini aldı. Seçim performansının ardından parti içinde liderlik tartışmaları hız kazanırken, çok sayıda milletvekili Starmer'ın görevden ayrılması gerektiğini savundu.

İddialara göre son haftalarda bazı kabine üyeleri ve milletvekilleri de istifa çağrısında bulunmuştu.

Yeni liderlik yarışı başlayabilir

Starmer’ın istifasının ardından gözler İşçi Partisi'nde başlayacak liderlik yarışına çevrildi.

Kulislerde adı öne çıkan isimlerden biri, Andy Burnham olarak gösteriliyor. Son dönemde elde ettiği seçim başarısıyla dikkat çeken Burnham'ın, parti liderliği için aday olabileceği değerlendiriliyor.

İşçi Partisi'nin önümüzdeki günlerde yeni liderin belirlenmesi için takvimi açıklaması bekleniyor.

ABD merkezli Axios'un ismi açıklanmayan yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, pazartesi günü gerçekleşen görüşmede İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarını genişletme planlarını eleştirdi. Haberde, Trump'ın Netanyahu'ya sert tepki göstererek İsrail'in Beyrut'a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesinin ülkeyi uluslararası arenada daha da yalnızlaştırabileceği uyarısında bulunduğu öne sürüldü.

Beyrut saldırısının askıya alındığı iddiası

Axios'un haberinde, görüşmenin ardından İsrail'in Beyrut'taki Hizbullah hedeflerine yönelik planlanan bir saldırıyı askıya aldığı iddia edildi. Habere göre İsrailli bir yetkili, şu aşamada Beyrut'ta yeni bir operasyon planlanmadığını ifade etti.

Buna karşın Netanyahu, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada Hizbullah'ın saldırılarını sürdürmesi halinde İsrail'in Beyrut'taki hedefleri vurabileceğini Trump'a ilettiğini belirtti. Netanyahu ayrıca İsrail ordusunun güney Lübnan'daki operasyonlarına devam edeceğini söyledi.

Trump ateşkes mesajı verdi

Yaşanan gelişmelerin ardından Trump, İsrail ile Hizbullah arasında saldırıların durdurulmasına yönelik bir mutabakat sağlandığını açıkladı. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Trump, Netanyahu ve Hizbullah temsilcileriyle görüştüğünü belirterek tarafların ateşi durdurma konusunda anlaştığını savundu.

Trump açıklamasında, "Beyrut'a asker gönderilmeyecek ve sevk halindeki birlikler geri çevrildi. Hizbullah ile yapılan görüşmelerde de tüm ateşin durdurulması kabul edildi" ifadelerini kullandı.

Ancak Trump'ın açıklamasına rağmen bölgede çatışmaların tamamen sona erdiğine ilişkin resmi bir doğrulama yapılmadı. Orta Doğu'da gerilim sürerken, Lübnan sınırındaki gelişmeler uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip edilmeye devam ediyor.

Google, sivrisineklerin taşıdığı hastalıkların yayılmasını azaltmak amacıyla dikkat çeken bir projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Şirket, ABD'nin Kaliforniya ve Florida eyaletlerinde önümüzdeki iki yıl içinde milyonlarca erkek sivrisineğin doğaya bırakılması için federal onay bekliyor.

ABD basınında yer alan bilgilere göre proje kapsamında toplamda 32 milyona kadar laboratuvar ortamında üretilmiş erkek sivrisinek doğaya salınabilecek.

Amaç hastalık taşıyan türleri azaltmak

Çalışmanın temel hedefi, sivrisineklerin neden olduğu Batı Nil virüsü, Zika virüsü ve benzeri hastalıkların yayılımını kontrol altına almak.

Google’ın “Debug” girişimi kapsamında yürütülen projede, erkek sivrisinekler Wolbachia adı verilen bir bakteriyle enfekte ediliyor. Bu sivrisinekler doğada dişi sivrisineklerle çiftleştiğinde ortaya çıkan yumurtalar gelişemiyor ve yeni nesiller oluşamıyor.

Araştırmacılar, bu yöntem sayesinde hedeflenen sivrisinek türlerinin popülasyonunun zamanla önemli ölçüde azalacağını öngörüyor.

Onay süreci sürüyor

Proje şu anda ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) değerlendirmesi altında bulunuyor. Kurumun kamuoyundan görüş toplama sürecinin ardından nihai kararını vermesi bekleniyor.

Yetkililer, doğaya bırakılacak sivrisineklerin yalnızca erkek bireylerden oluşacağını belirtiyor. Erkek sivrisinekler insanları ısırmadığı için doğrudan sağlık riski oluşturmadıkları ifade ediliyor.

Daha önce de uygulanmıştı

Wolbachia yöntemi son yıllarda dünyanın farklı bölgelerinde sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadelede kullanılıyor. Uzmanlar, yöntemin kimyasal ilaç kullanımını azaltabilecek çevre dostu alternatiflerden biri olarak değerlendirildiğini belirtiyor.

Projenin onay alması halinde, Google destekli çalışma ABD'de şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük biyolojik sivrisinek kontrol uygulamalarından biri olacak.

ABD merkezli CBS News kanalının “60 Minutes” programına konuşan Netanyahu, İsrail’in ABD’den aldığı askeri yardımları zamanla sıfırlamayı planladıklarını belirtti.

“Askeri yardımları sıfırlamak istiyoruz”

Netanyahu, ABD-İsrail mali ilişkilerindeki askeri yardım boyutunu tamamen ortadan kaldırmayı hedeflediklerini ifade etti. İsrail’in mevcut durumda ABD’den yılda yaklaşık 3,8 milyar dolar askeri yardım aldığı biliniyor. İki ülke arasında 2018-2028 dönemini kapsayan toplam 38 milyar dolarlık yardım anlaşması bulunuyor.

İsrail Başbakanı, ABD Kongresi’ndeki geleneksel desteğin son dönemde zayıfladığını da kabul etti. Özellikle Gazze savaşının ardından Amerikan kamuoyunda İsrail’e yönelik eleştirilerin arttığına dikkat çekildi.

“Sosyal medya desteğimizi zayıflatıyor”

Netanyahu, ABD’de İsrail’e yönelik desteğin azalmasını sosyal medya etkisine bağladı. Bazı ülkelerin sosyal medya platformlarını manipüle ettiğini öne süren Netanyahu, bunun Amerikan kamuoyundaki İsrail algısını olumsuz etkilediğini savundu.

Mart ayında yayımlanan bir ankete göre ABD’lilerin yüzde 60’ının İsrail hakkında olumsuz görüş bildirdiği, Netanyahu’ya duyulan güvensizliğin ise yüzde 59’a yükseldiği aktarıldı.

Hürmüz Boğazı açıklaması

Netanyahu, İran ile yaşanan gerilim ve Hürmüz Boğazı üzerinden yürüyen enerji krizine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. İran’ın boğazı kapatma riskinin savaş başladıktan sonra daha net anlaşıldığını ifade eden Netanyahu, İran rejiminin zayıflaması halinde bölgedeki örgütlerin de çökeceğini iddia etti.

ABD ile Küba arasındaki gerginlik devam ederken, karşılıklı açıklamalar da sürüyor. Fox News’un haberine göre Trump, Florida’da yaptığı konuşmada Küba hakkında dikkat çeken ifadeler kullandı.

“KÜBA’NIN PROBLEMLERİ VAR”

Trump, Küba’nın “problemleri” olduğunu savunarak, “kısa sürede yönetimi devralacakları” yönünde açıklamada bulundu.

“PES EDİYORUZ DİYECEKLER”

ABD Başkanı ayrıca, “İran’dan dönerken uçak gemilerimizden belki de USS Abraham Lincoln kıyı yakınlarında demirleyecek ve ‘Çok teşekkürler, pes ediyoruz’ diyecekler” ifadelerini kullandı. Konuşma sırasında salondan gülüşmeler yükselirken, Beyaz Saray’dan açıklamaların ciddiyetine ilişkin henüz bir değerlendirme yapılmadı.

İRAN SONRASI KÜBA VURGUSU

Trump, 13 Nisan’da yaptığı açıklamada da İran gündeminin ardından Küba ile ilgilenebileceklerini belirterek, “Küba farklı bir hikaye. Orası yıllardır korkunç şekilde yönetiliyor. İran’dan sonra oraya bakabiliriz” demişti.

KÜBA’DAN SERT YANIT

Miguel Díaz-Canel ise olası bir ABD müdahalesine karşı sert mesaj verdi. Díaz-Canel, “Eğer bu gerçekleşirse çatışma olur, mücadele olur, kendimizi savunuruz ve eğer ölmemiz icap ediyorsa ölürüz” ifadelerini kullandı.

22 gemiye el konuldu

Filoya ait 58 tekneden 22’sine el konulduğu belirtilirken, bazı teknelerle bağlantının tamamen koptuğu aktarıldı. Müdahalenin, önceki girişimlere kıyasla daha uzak bir noktada gerçekleştirildiği ifade edildi.

Filoda 31 Türk aktivist var

Filo içerisinde 39 ülkeden 345 katılımcının bulunduğu, bunlardan 31’inin Türk aktivist olduğu açıklandı. Müdahale sırasında İsrail askerlerinin bazı teknelere çıkarak katılımcılara talimat verdiği görüntüler kameralara yansıdı.

Müdahale anı kamerada

Yayımlanan görüntülerde, İsrail askerlerinin botlarla gemilere yaklaştığı, aktivistlerin ise ellerini havaya kaldırarak güvertede toplandığı görüldü. Bazı aktivistler, lazer ve silahların üzerlerine doğrultulduğunu aktardı.

Dışişleri’nden sert tepki

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, müdahaleye ilişkin yaptığı açıklamada olayı “korsanlık eylemi” olarak nitelendirdi. Açıklamada, uluslararası sularda seyrüsefer serbestisinin ihlal edildiği vurgulanarak, Türk vatandaşları için gerekli girişimlerin başlatıldığı bildirildi.

Avrupa’dan da tepkiler yükseldi

Avrupa’dan bazı siyasetçiler ve kurumlar da müdahaleye tepki göstererek, olayın uluslararası hukuk açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Tarihi karar resmen açıklandı
Birleşik Arap Emirlikleri, 50 yılı aşkın süredir üyesi olduğu OPEC’ten ayrılma kararı aldı. Açıklama, örgütün Viyana’da gerçekleştireceği kritik toplantı öncesinde geldi.

“Doğru zaman” vurgusu
BAE Enerji Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede, küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar nedeniyle bu kararın etkisinin sınırlı kalacağı savunuldu.

Stratejik esneklik hedefi
Yetkililer, kararın uzun vadeli ekonomik ve stratejik hedefler doğrultusunda alındığını belirterek, “OPEC sorumluluklarından kurtulmak bize daha fazla esneklik sağlayacak” mesajını verdi.

Piyasalar için kritik gelişme
Uzmanlar, BAE’nin ayrılık kararının petrol üretim dengelerini etkileyebileceğini ve özellikle OPEC’in fiili liderlerinden Suudi Arabistan üzerindeki baskıyı artırabileceğini değerlendiriyor.

Zamanlama dikkat çekti
Kararın, Orta Doğu’da artan gerilim ve enerji arzının baskı altında olduğu bir dönemde alınması, küresel piyasalarda yeni dalgalanmaların habercisi olarak yorumlanıyor.

ABD’de gündem yaratan anlaşma
ABD basınında yer alan haberlere göre Pentagon, Google’ın yapay zeka modellerini gizli çalışmalar kapsamında kullanmak üzere şirketle anlaşmaya vardı. Anlaşmanın, hükümetin yasal amaçları doğrultusunda yapay zeka kullanımına izin verdiği belirtildi.

Yapay zeka desteği verilecek
Anlaşma kapsamında Google’ın, hükümet talepleri doğrultusunda yapay zeka sistemlerinin güvenlik ayarlarını ve filtrelerini düzenlemesine de olanak tanınacak. Ancak şirketin operasyonel kararları kontrol etme ya da veto etme yetkisi bulunmayacak.

Sınırlar da çizildi
Metinde, yapay zeka sistemlerinin insan gözetimi olmadan kitlesel gözetim ya da otonom silahlar için kullanılmaması gerektiği konusunda tarafların mutabık kaldığı ifade edildi.

Çalışanlardan yönetime tepki
Google bünyesinde çalışan yaklaşık 600 kişi, Sundar Pichai’ye mektup yazarak anlaşmanın iptal edilmesini talep etti.

“Etik riskler var” uyarısı
Çalışanlar, yapay zekanın ölümcül otonom silahlar ve kitlesel gözetim gibi alanlarda kötüye kullanılabileceğine dikkat çekerek, bu tür projelerin şirketin itibarı ve insanlık açısından ciddi riskler barındırdığını vurguladı.

NATO Zirvesi öncesi Türkiye analizi
7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde Batı basınında Türkiye’nin rolüne ilişkin kapsamlı değerlendirmeler yayımlandı.

Avrupa’nın gözü Türkiye’de
Radio France Internationale (RFI), ABD’nin Avrupa’daki güvenlik rolünün zayıflamasıyla oluşan boşluğun Türkiye tarafından doldurulabileceğini yazdı. Analizde, Avrupa’nın savunma alanında Türkiye ile iş birliğini artırmak zorunda olduğu vurgulandı.

Ayrıca NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin ASELSAN ziyareti örnek gösterilerek, Türk savunma sanayisinin kritik konumuna dikkat çekildi.

“Barışı Erdoğan sağlayabilir”
Ukrayna merkezli Kyiv Post ise Rusya-Ukrayna savaşında tıkanan müzakereleri yeniden başlatabilecek tek liderin Erdoğan olduğunu yazdı.

Haberde, Donald Trump’ın çözemediği sürecin Erdoğan tarafından ilerletilebileceği değerlendirmesine yer verildi.

Ankara zirvesi için güçlü mesaj
Ukrayna tarafı, Volodimir Zelenskiy ile Vladimir Putin arasında yapılması planlanan kritik görüşme için en uygun adresin Ankara olduğunu belirtti.