Cumhurbaşkanlığı kararları kapsamında Gine-Bissau, Macaristan, Nijer, Malezya, İsveç, Madagaskar ve Angola’ya yeni büyükelçiler görevlendirildi.

Ayrıca Bolivya ve Ekvator nezdindeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliklerinde görev yapan Ertan Yalçın ve Makbule Başak Yalçın merkeze alındı. Angola Büyükelçisi Muhammet Mustafa Çelik de merkeze çekilirken, yerine Özgür Uludüz atandı.

Atama kararlarına göre; Mehmet Cem Kahyaoğlu Gine-Bissau’ya, Gülsun Erkul Macaristan’a, Özgür Arslan Nijer’e, Nevzat Uyanık Malezya’ya, Korhan Karakoç İsveç’e ve Halime Ebru Demircan Madagaskar’a büyükelçi olarak görevlendirildi.

Resmi Gazete’de ayrıca bazı bakanlıklara ilişkin görevden alma ve yeni atama kararları da yer aldı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürü Yasin Akar görevden alınırken, yerine Taha Kürşad Sezen getirildi.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nda başkan yardımcılığına Cengiz Gevrek atanırken, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne Mehmet Ali Öncü, Rehberlik ve Denetim Başkanlığı’na ise Bayram İzzet Taşcı getirildi.

Milli Eğitim Bakanlığı’nda ise Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdür Yardımcılığı görevine Mahmut Çolak atandı.

Görüşmede Türkiye ile Macaristan arasındaki ikili ilişkiler, bölgesel gelişmeler ve küresel konular ele alındı.

Erdoğan, iki ülke arasındaki ilişkilerin ortak tarih ve kültürel bağlardan güç aldığını belirterek, iş birliğinin yeni dönemde daha da ileri taşınacağına inandığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasında mevcut stratejik ortaklığın güçlendirilmesi yönündeki kararlılığı vurguladı. NATO müttefikliğinin hem bölgesel hem de küresel barışa katkı sunduğunu dile getirdi.

Erdoğan ayrıca, Magyar’ı seçimlerde elde ettiği başarı dolayısıyla tebrik etti.

Katz’ın sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Kemal Kılıçdaroğlu ile birlikte Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş’ı da etiketlemesi dikkat çekti.

Katz’tan Erdoğan’a sert ifadeler

İsrail Savunma Bakanı İsrael Katz paylaşımında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İran’dan Türkiye’ye atılan füzelere tepki vermediğini öne sürerek sert ifadeler kullandı. Katz ayrıca Erdoğan’ı antisemitizmle suçladı ve İsrail’in kendini “güçle ve kararlılıkla savunmaya devam edeceğini” belirtti.

Kılıçdaroğlu’ndan “hadsizlik” tepkisi

Katz’ın açıklamalarına ilk yanıt veren isimlerden biri olan Kemal Kılıçdaroğlu, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye Cumhuriyeti’nin iç siyasetine, milli iradesine ve devlet kurumlarına yönelik yabancı bir ülke yetkilisinin yön verme teşebbüsü kabul edilemez bir hadsizliktir.”

Kılıçdaroğlu, İsrail hükümetinin Türkiye’nin iç siyasi hayatına dair açıklamalarını en güçlü şekilde reddettiklerini vurguladı.

“Türkiye’ye ders vermeye kalkışmaları çelişkidir”

Açıklamasında İsrail yönetimini sert sözlerle eleştiren Kemal Kılıçdaroğlu, şu değerlendirmede bulundu:

“Gazze’de, Lübnan’da ve bölgenin farklı noktalarında sivillerin hedef alındığı saldırıların üzerini örtmeye çalışanların Türkiye’ye demokrasi ve hukuk dersi vermeye kalkması ibret verici bir çelişkidir.”

Kılıçdaroğlu ayrıca, mevcut İsrail yönetiminin uluslararası hukuk önünde hesap vermesi gerektiğini ifade etti.

“Türkiye nota alan değil, not veren bir devlettir”

Türkiye’yi bölgesel gerilimlere çekmeye yönelik provokasyonların farkında olduklarını belirten Kılıçdaroğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Türkiye Cumhuriyeti; nota alan değil, not veren bir devlettir.”

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başladığı belirtilen ve bölge geneline yayılan çatışmalar şiddetini artırırken, Trump yeni operasyonların sinyalini verdi. İran ise ateşkes iddialarını kesin bir dille reddederek, bundan sonraki hamlelerin daha sert olacağını vurguladı.

TRUMP: “ONLARI TAŞ DEVRİNE GÖNDERECEĞİZ”

Savaşın 34’üncü gününe girildiği belirtilirken, ABD Başkanı Donald Trump ulusa sesleniş konuşmasında İran’a yönelik sert ifadeler kullandı. Çatışmalarda 13 ABD askerinin hayatını kaybettiğini söyleyen Trump, “Amerika’nın tüm askeri hedeflerini kısa sürede tamamlayacağız. Önümüzdeki 2-3 hafta içinde onları sert şekilde vuracağız. Gerekirse petrol altyapılarını da hedef alabiliriz” dedi.

İRAN’DAN SERT YANIT

İran Devrim Muhafızları Ordusu Hatemul Enbiya Merkez Karargâhı Sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari, Trump’ın açıklamalarına yanıt verdi. İran’ın askeri kapasitesinin küçümsendiğini savunan Zülfikari, balistik füze ve İHA üretim altyapısının hedef alındığı iddialarını reddetti.

Zülfikari, “Stratejik silahlarımızın üretimi, ulaşamayacağınız ve bilmediğiniz yerlerde devam ediyor” ifadelerini kullanarak, ABD’nin İran’ın askeri gücü hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını ileri sürdü.

İranlı yetkili ayrıca, ABD ve İsrail hedeflerine yönelik saldırıların “daha güçlü, daha geniş çaplı ve daha yıkıcı” olacağını belirterek, savaşın “karşı taraf teslim olana kadar süreceğini” ifade etti.

RUSYA DEVREDE

Artan gerilimin ardından Kremlin’den yapılan açıklamada, Rusya’nın gerekli görülmesi halinde İran savaşının çözümüne katkı sunmaya hazır olduğu bildirildi.

İNİŞ SONRASI TAKSİ YAPARKEN ÇARPIŞTI

Air Canada Express’e ait Bombardier CRJ-900 tipi yolcu uçağının, Montréal-Trudeau Uluslararası Havalimanı’ndan kalktıktan sonra yerel saatle 23.37’de iniş yaptığı öğrenildi. Uçağın pistte taksi yaptığı sırada bir itfaiye aracıyla çarpıştığı bildirildi.

UÇAĞIN ÖN KISMI AĞIR HASAR ALDI

Kaza sonrası ortaya çıkan ilk görüntülerde, uçağın burun ve ön gövde kısmında ciddi hasar oluştuğu görüldü. Çarpışmanın etkisiyle gövdenin arka bölüme doğru eğildiği dikkat çekti.

UÇUŞLAR DURDURULDU

Kazanın ardından havalimanında tüm uçuş operasyonları geçici olarak durduruldu. Olay yerine çok sayıda sağlık ve kurtarma ekibi sevk edilirken, yaralılara müdahale edildi.

İNCELEME BAŞLATILDI

İlk belirlemelere göre kazada 2 kişi hayatını kaybederken, bazı yaralıların durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayla ilgili geniş çaplı inceleme başlatıldı.

Habere göre, Hürmüzgan’daki Şeceretü’t-Tayyibe Kız İlkokulu’na yönelik saldırıyla ilgili ön soruşturma bulguları, operasyon sırasında hedef koordinatlarının hatalı belirlenmesi nedeniyle okulun vurulduğunu ortaya koydu.

“SALDIRI YANLIŞLIKLA OKULA YÖNLENDİRİLDİ”

İsmi açıklanmayan ABD’li yetkililer ve kaynaklar, saldırının aslında Islamic Revolutionary Guard Corps’a ait bir deniz üssünü hedef alan operasyon sırasında gerçekleştiğini belirtti. Ancak belirlenen koordinatlar nedeniyle saldırının yanlışlıkla okul binasına yönlendirildiği ifade edildi.

Operasyonun planlanmasında United States Central Command subaylarının, Defense Intelligence Agency tarafından sağlanan güncel olmayan istihbarat verilerini kullandığı aktarıldı.

Yetkililer, saldırının yapay zekâ veya yeni teknolojilerden kaynaklanmadığını, savaş ortamında zaman zaman yaşanan ve ağır sonuçlar doğurabilen “insani bir hata” olduğunu vurguladı.

Saldırıda çoğu çocuk olmak üzere toplam 175 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Donald Trump, Kentucky’deki temaslarının ardından Washington’a dönüşünde Joint Base Andrews Havalimanı’nda basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Trump açıklamasında, “Tahran’ın bazı bölgelerini ve başka yerleri vurabiliriz. Eğer bunu yaparsak ülkelerini yeniden inşa etmeleri neredeyse imkansız hale gelir. Elektrik altyapılarını vurabiliriz. İran’ın elektrik kapasitesini bir saat içinde imha edebiliriz ve bunu yeniden inşa etmeleri 25 yıl sürer. Ama ideal olarak bunu yapmak istemiyoruz” dedi.

ABD Başkanı, savaşın gidişatına ilişkin de değerlendirmelerde bulunarak İran’ın askeri kapasitesinin ciddi şekilde zayıfladığını savundu.

Trump, “Artık neredeyse yolun sonuna geldiler. Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, uçaksavarları yok, hiçbir kontrol sistemleri yok. Biz de İran’ın üzerinde tamamen serbest bir şekilde dolaşıyoruz” ifadelerini kullandı.

ABD içindeki İran bağlantılı hücrelere ilişkin bir soruya da yanıt veren Trump, güvenlik birimlerinin bu konuda bilgilendirildiğini belirterek, “Çoğunun nerede olduğunu biliyoruz. Sanıyorum hepsini göz hapsinde tutuyoruz” diye konuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sürdürülen askeri operasyonlara ilişkin ABD basınına yaptığı telefon bağlantısında değerlendirmelerde bulundu.

Operasyonların beklentilerin üzerinde ilerlediğini savunan Trump, askeri sürecin planlanan takvimin önünde olduğunu söyledi. Trump, “Savaş çok iyi gidiyor. Planlanan takvimin çok ilerisindeyiz. İlk altı haftalık süre içinde bile mümkün olduğunu düşündüğümüzden daha fazla hasar verdik” dedi.

Trump’ın açıklamaları, bölgede devam eden askeri gerilimin kısa sürede farklı bir aşamaya geçebileceği yönünde yorumlandı.

“Savaş yakında sona erecek” mesajı

ABD Başkanı, İran ile yaşanan çatışmaların uzun sürmeyeceğini öne sürdü.

Trump, savaşın ne zaman biteceğine ilişkin değerlendirmesinde, “Savaş yakında bitecek. Ne zaman bitmesini istersem o zaman bitecek” ifadelerini kullandı. Bu sözler, Washington yönetiminin operasyonların kontrolünü elinde tuttuğu mesajı olarak değerlendirildi.

“İran’da hedef alınacak çok az şey kaldı”

Trump, açıklamalarında İran’daki askeri hedeflere yönelik operasyonların büyük ölçüde sonuç verdiğini de savundu.

İran’da hedef alınabilecek çok az nokta kaldığını ileri süren Trump, saldırılar sonucunda ciddi hasar verildiğini belirtti.

“İran’ın düşmanlığı bölgeye yayıldı”

Trump, İran’ın yalnızca ABD ve İsrail’e değil, bölgedeki diğer ülkelere karşı da tehdit oluşturduğunu iddia etti.

İran’ın politikalarının Orta Doğu’daki birçok ülkeyi etkilediğini söyleyen Trump, özellikle Körfez ülkelerinin de bu süreçten etkilendiğini ifade etti.

“47 yılın bedelini ödüyorlar”

ABD Başkanı Trump, İran’ın uzun yıllardır bölgede gerilime neden olduğunu savunarak sert ifadeler kullandı.

Trump, “47 yıldır neden oldukları ölüm ve yıkımın bedelini ödüyorlar. Bu bir intikam. Bu kadar kolay kurtulamayacaklar” diyerek İran’a yönelik operasyonların gerekçesini savundu.

Bölgede devam eden gerilim ve karşılıklı açıklamalar, Orta Doğu’da tansiyonun yüksek seyrettiğini gösterirken, uluslararası kamuoyu gelişmeleri yakından takip ediyor.

Komutanlık Sözcüsü İbrahim Zülfikari, ABD ve İsrail bağlantılı ekonomik merkezlere yönelik saldırılar düzenlenebileceğini belirterek, petrol sevkiyatının da hedef alınabileceğini söyledi.

Zülfikari açıklamasında, “ABD petrol fiyatlarını kontrol edemeyecek. ABD’ye, Siyonistlere ve ortaklarına tek bir litre petrol bile ulaşmasına izin vermeyeceğiz. Onlara bağlı herhangi bir gemi veya tanker meşru hedef olacak. Petrol varilinin 200 dolara çıkmasına hazırlıklı olun” ifadelerini kullandı.

Öte yandan Abbas Araghchi de yaptığı açıklamada küresel petrol piyasalarının büyük bir arz kesintisi riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Araghchi, petrol piyasalarının tarihin en büyük arz kesintilerinden biriyle karşılaşabileceğini ifade etti.

HÜRMÜZ BOĞAZI GERİLİMİN MERKEZİNDE

Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında yer alan Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticareti açısından kritik bir geçiş noktası olarak biliniyor. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin bu dar su yolundan taşındığı belirtiliyor.

Bölgede artan askeri hareketlilik ve savaş nedeniyle tanker trafiğinde aksamalar yaşandığı, bazı gemilerin güvenlik endişeleri nedeniyle bölgede beklediği ifade ediliyor.

ABD basınında yer alan haberlerde, Mojtaba Khamenei’nin ABD’nin İran’a yönelik ilk saldırıları sırasında ağır yaralandığı hatta hayatını kaybetmiş olabileceği öne sürülmüştü. Söz konusu iddiaların ardından İranlı bir yetkili Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada Hamaney’in sağlık durumunun iyi olduğunu ve görevini sürdürdüğünü belirtti.

İran’da liderlik değişimi, savaşın ilk günlerinde ülkenin dini lideri Ali Khamenei’nin saldırılarda hayatını kaybetmesinin ardından gerçekleşti. Uzun yıllar İran siyasetinde etkili olan Ali Hamaney’in ölümü sonrasında Mücteba Hamaney yeni dini lider olarak göreve getirildi.

Saldırılar sırasında Hamaney ailesinin de büyük kayıplar verdiği bildirildi. Haberlere göre Mücteba Hamaney’in eşi Zahra Haddad Adel ile oğullarından biri de saldırılarda hayatını kaybetti. Aileden bazı akrabaların da saldırılarda yaşamını yitirdiği ifade edildi.

Yaklaşık 600 kilogram ağırlığındaki uzay aracının atmosfere giriş sırasında büyük ölçüde yüksek sıcaklık nedeniyle yanarak parçalanacağı tahmin ediliyor. Ancak bilim insanları, bazı parçaların tamamen yok olmayarak yeryüzüne ulaşma ihtimalinin bulunduğunu belirtiyor.

NASA’nın yaptığı hesaplamalara göre uzay aracından düşecek bir parçanın bir insana zarar verme ihtimali yaklaşık 4 bin 200’de 1 olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar bu ihtimalin oldukça düşük olduğunu vurgulasa da, geçmişte atmosfere giren bazı uzay araçlarına kıyasla nispeten daha yüksek bir oran olduğuna dikkat çekiyor.

Uzay izleme şirketlerinde görev yapan uzmanlara göre geçmişte atmosfere giren bazı uzay araçlarında bu risk bin’de bir seviyesine kadar çıkabilmiş olsa da bugüne kadar ciddi bir olay yaşanmadı.

Dünya’yı koruyan kuşakları incelemişti

2012 yılında ikiz bir araçla birlikte fırlatılan Van Allen Probe A’nın görevi, Dünya’nın manyetik alanında bulunan yüksek enerjili parçacık kuşaklarını incelemekti. Bu kuşaklar, gezegeni kozmik radyasyon, güneş fırtınaları ve Güneş’ten gelen yüklü parçacık akımlarına karşı koruyan önemli bir kalkan görevi görüyor.

Görev süresince elde edilen veriler sayesinde bilim insanları radyasyon kuşaklarının davranışına dair önemli bulgular elde etti. Ayrıca yoğun güneş aktiviteleri sırasında oluşabilen geçici üçüncü radyasyon kuşağı ile ilgili ilk veriler de bu görev sırasında kaydedildi.

Beklenenden erken düşüyor

Uzay aracının görevi 2019 yılında yakıtının tükenmesiyle sona erdi. NASA, ilk hesaplamalarda aracın 2034 yılına kadar yörüngede kalacağını öngörüyordu. Ancak son yıllarda Güneş’teki aktivitelerin artması üst atmosferdeki sürtünmeyi yükseltti ve uzay aracının yörüngesini beklenenden daha hızlı kaybetmesine neden oldu.

Bilim insanları 2024 yılında Güneş’in güneş maksimumu evresine ulaştığını doğrulamıştı. Bu süreçte artan güneş faaliyetleri, Dünya atmosferinin üst katmanlarını genişleterek yörüngedeki bazı eski uyduların daha hızlı düşmesine yol açabiliyor.

NASA’ya göre Van Allen Probe A’nın atmosfere girişi TSİ’ye göre Çarşamba gece saatlerine denk gelen bir zaman aralığında, yaklaşık 24 saatlik belirsizlik payıyla gerçekleşebilir.

Uzay enkazı sanılandan daha sık düşüyor

Uzmanlar, atmosfere giren uzay araçlarının çoğunun tamamen yanarak yok olduğunu belirtiyor. Ancak bazı parçaların yere ulaşması nadir de olsa mümkün.

Nitekim 2024 yılında Florida’da Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan atılan bir parça atmosfere girdikten sonra tamamen yanmayarak bir evin çatısını delmişti.

Araştırmacılara göre her hafta ortalama bir roket gövdesi veya uydu parçası atmosfere girerek yeryüzüne ulaşabiliyor. Ancak bunların büyük bölümü okyanuslara veya yerleşim olmayan bölgelere düşüyor.

İran’a yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı, Netanyahu’nun saldırılar sırasında yaralanmış olabileceğini hatta hayatını kaybetmiş olabileceğini iddia etti. Haberde, İsrail yönetiminin konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmamasının spekülasyonları artırdığı ifade edildi.

“Netanyahu günlerdir görüntü vermiyor”

İran ve İsrail basınında yer alan haberlerde Netanyahu’nun son birkaç gündür kamuoyuna herhangi bir görüntü vermemesinin dikkat çektiği belirtildi. Ayrıca Netanyahu’nun konutunun çevresindeki güvenlik önlemlerinin artırıldığı ve bunun İsrail kamuoyunda çeşitli soru işaretlerine yol açtığı ileri sürüldü.

Söz konusu iddialar ise İsrail makamları tarafından henüz doğrulanmadı.

ABD heyetinin ziyareti iptal edildi

İddiaları güçlendirdiği öne sürülen gelişmelerden biri de ABD’nin planlanan diplomatik ziyaretinin iptal edilmesi oldu. Haberlere göre ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner’ın İsrail’e gerçekleştirmesi planlanan ziyaret son anda iptal edildi.

Söz konusu ziyaretin, ABD ile İsrail arasında İran’a yönelik saldırılar sırasında yürütülen diplomatik koordinasyonu güçlendirmek amacıyla planlandığı ve programda Netanyahu ile yapılacak görüşmelerin de yer aldığı belirtiliyordu.

Diğer isimler için de iddialar

Tasnim’in haberinde ayrıca İsrail’in Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir ile Netanyahu’nun kardeşi Iddo Netanyahu’nun da saldırılarda hayatını kaybetmiş olabileceği iddia edildi.

Ancak bu iddialara ilişkin de İsrail tarafından herhangi bir resmi doğrulama yapılmadı.

Azerbaycan Olağanüstü Haller Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, yardım malzemelerinin bakanlığa ait araçlarla İran’a sevk edildiği belirtildi.

Gıda ve sağlık malzemeleri gönderildi

Hazırlanan yardım paketinde temel gıda ürünleri ile sağlık malzemeleri yer aldı. Bu kapsamda İran’a 10 ton un, 6 ton pirinç, 2,4 ton şeker, 4 tondan fazla içme suyu, yaklaşık 600 kilogram çay ile yaklaşık 2 ton ilaç ve tıbbi malzeme gönderildiği açıklandı.

Yetkililer, yardım malzemelerinin savaşın etkilediği bölgelerdeki ihtiyaç sahiplerine ulaştırılacağını belirtti.

Araçlarla sevk edildi

Azerbaycan Olağanüstü Haller Bakanlığı’na ait araçlarla yola çıkarılan yardım konvoyunun İran’a ulaştırılmak üzere sevk edildiği kaydedildi.

Öte yandan son günlerde İran’dan gönderildiği iddia edilen bir insansız hava aracının Azerbaycan topraklarına düşmesiyle iki ülke arasında gerilim yaşanmıştı. Azerbaycan’ın insani yardım adımının bu gerilimin yumuşamasına katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Rubio’dan İran operasyonu açıklaması: “Dünya daha güvenli olacak”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a yönelik devam eden askeri operasyonlarla ilgili açıklamalarda bulundu. Washington DC’de konuşan Rubio, operasyonun hedeflerinin net olduğunu belirterek, operasyon tamamlandığında dünyanın daha güvenli bir yer olacağını savundu.

“Hedefler açık ve net”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a yönelik yürütülen ve “Epic Fury Operasyonu” (Destansı Öfke Operasyonu) olarak adlandırılan askeri harekâtın amaçlarına değindi. Rubio, operasyonun temel hedefinin İran’ın füze fırlatma kapasitesi ile deniz gücünü etkisiz hale getirmek olduğunu ifade etti.

Rubio, operasyonun planlanan hedeflere ulaşana kadar sürdürüleceğini belirterek, askeri müdahalenin stratejik amaçlar doğrultusunda yürütüldüğünü söyledi.

İran’ın saldırılarına tepki

Rubio, İran’ın ABD ve İsrail’e yönelik saldırıların ardından bazı Arap ülkelerini hedef alan misilleme eylemlerine de değindi. İran yönetimini sert sözlerle eleştiren Rubio, Tahran’ın bu saldırılarla uluslararası güvenliği tehdit ettiğini ileri sürdü.

ABD’li bakan, İran’ın bölgede gerilimi artırdığını savunarak Tahran yönetimini “dünyayı rehin almaya çalışmakla” suçladı.

“Dünya daha güvenli olacak”

Rubio, operasyonun tamamlanmasıyla birlikte küresel güvenliğin güçleneceğini iddia ederek şu ifadeleri kullandı:

“Bu görev tamamlandığında dünya daha güvenli ve daha iyi bir yer olacak.”

ABD yönetimi, İran’a yönelik operasyonların bölgesel güvenlik açısından gerekli olduğunu savunurken, gelişmeler uluslararası kamuoyunda yakından takip ediliyor.

145 ülke değerlendirildi

Her yıl yayımlanan Global Firepower endeksi; ülkelerin asker sayısı, hava ve deniz gücü, tank ve zırhlı araç kapasitesi, savunma bütçesi, lojistik altyapı ve askeri teknolojileri gibi 60’tan fazla kriteri dikkate alarak küresel askeri güç sıralamasını oluşturuyor.

2026 listesinde ABD birinci sırada yer alırken, Rusya ikinci, Çin ise üçüncü sıradaki konumunu korudu.

Türkiye ilk 10’da

GFP verilerine göre Türkiye dünyanın en güçlü orduları arasında 9’uncu sırada yer aldı. Savunma sanayisinde son yıllarda yapılan yatırımlar, özellikle insansız hava araçları teknolojisi ve kara ile deniz kuvvetlerindeki modernizasyon çalışmaları Türkiye’nin askeri kapasitesinin güçlenmesinde önemli rol oynuyor.

Dünyanın en güçlü 20 ordusu

Global Firepower 2026 verilerine göre ilk 20’de yer alan ülkeler şöyle:

1. Amerika Birleşik Devletleri

2. Rusya

3. Çin

4. Hindistan

5. Güney Kore

6. Fransa

7. Japonya

8. Birleşik Krallık

9. Türkiye

10. İtalya

11. Brezilya

12. Almanya

13. Endonezya

14. Pakistan

15. İsrail

16. İran

17. Avustralya

18. İspanya

19. Mısır

20. Ukrayna

Rus lider mesajında, Rusya ile İran arasındaki dayanışmanın süreceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Kendi adıma, Tahran’a olan sarsılmaz desteğimizi ve İranlı dostlarımızla dayanışmamızı teyit etmek isterim.”

“Babanızın çalışmalarını sürdüreceksiniz”

Putin mesajında ayrıca Mücteba Hameney’in babasının izinden giderek ülkesini birleştireceğine inandığını dile getirdi.

Putin, mesajında şu değerlendirmede bulundu:
“Babanızın çalışmalarını onurla sürdüreceğinize ve zorlu sınavlar karşısında İran halkını birleştireceğinize eminim.”

CBS televizyonuna konuşan Hegseth, “Bu tür şeyler can kaybı olmadan olmaz. Daha fazla can kaybı olacak.” ifadelerini kullandı.

“Savaşmaya henüz başladık”

Hegseth, ABD Başkanı Donald Trump’ın saldırıların ardından can kayıplarının yaşanacağı yönündeki açıklamasının doğru olduğunu savundu.

Kendi neslinin ABD askerlerinin “tabut içinde ülkeye dönmesinin ne anlama geldiğini bildiğini” söyleyen Hegseth, bunun ABD’yi zayıflatmadığını, aksine savaşı bitirme konusundaki kararlılıklarını artırdığını dile getirdi.

İran’a yönelik saldırılar sürebilir

Hegseth ayrıca İran donanmasına yönelik saldırıların devam edebileceğini belirterek daha fazla geminin batırılabileceğini ifade etti. Saldırılarda konvansiyonel mühimmat ve güdümsüz bombaların kullanılacağı aşamanın henüz başlamadığını da söyledi.

Açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Savaşmaya henüz başladık, henüz yükselişe geçtik. İranlılar bunun sonucunda kimin galip geleceğini hesaba katmadılarsa zamanla Başkan Trump’ın bu savaşta ne kadar kararlı olduğunu anlayacaklar.”

İran’da ABD ve İsrail’in saldırılarında hayatını kaybeden İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in ardından başlayan liderlik süreci sonuçlandı. İran Anayasası uyarınca ülkenin en üst siyasi ve dini makamı olan dini liderin belirlenmesi için toplanan Uzmanlar Meclisi, yaptığı oylama sonucunda Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’i oy çoğunluğuyla ülkenin yeni dini lideri olarak seçti.

İran’da dini lider, ülkenin en üst siyasi ve askeri otoritesi olarak kabul edilmektedir. Dini lider aynı zamanda silahlı kuvvetlerin başkomutanı olup, Yargı erkinin üst düzey yetkililerini ve bazı önemli kurumların yöneticilerini atama, devlet televizyonunun yönetimini belirleme gibi geniş yetkilere sahiptir. Ülkenin genel politikalarının belirlenmesinde ve stratejik kararlarında da belirleyici rol oynayan dini lider, İran’daki siyasi sistemin en güçlü makamı olarak görülmektedir.

Mücteba Hamaney kimdir?

Mücteba Hamaney, İran’ın önceki dini lideri Ali Hamaney’in ikinci oğludur. 1969 yılında başkent Tahran’da doğan Mücteba Hamaney, dini eğitimini İran’ın önemli ilim merkezlerinden biri olan Kum kentinde aldı. Dini ilimler alanında eğitim gördü ve uzun yıllar boyunca Kum’daki dini çevrelerde faaliyet gösterdi.

Kamuoyunda genellikle daha az görünür bir profil çizen Mücteba Hamaney, resmi bir devlet görevinde bulunmamasına rağmen İran’daki siyasi ve dini çevrelerde adı zaman zaman gündeme gelen isimlerden biri olarak biliniyor. Özellikle son yıllarda İran’daki siyasi gelişmeler ve muhtemel liderlik tartışmaları gündeme geldiğinde Hamaney’in adı sık sık anılan isimler arasında yer aldı.

Uzun yıllar boyunca daha çok dini çevrelerde faaliyet gösteren ve kamuoyunda sınırlı sayıda programda görülen Mücteba Hamaney’in, İran’daki güç dengeleri ve siyasi yapı içinde etkili olabileceği yönünde çeşitli değerlendirmeler yapılmaktadır.

İran’da dini lider nasıl seçiliyor?

İran’da dini lider, ülkenin en üst siyasi ve dini otoritesi olarak kabul ediliyor. Dini lider, İran Anayasası’na göre Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor. 88 din adamından oluşan Uzmanlar Meclisi üyeleri ise halk tarafından yapılan seçimlerle belirleniyor.

Uzmanlar Meclisi’nin temel görevlerinden biri, dini lideri seçmek ve gerekli görülmesi halinde görevden alabilme yetkisine sahip olmaktır. Dini liderin hayatını kaybetmesi veya görevini sürdürememesi durumunda Uzmanlar Meclisi toplanarak yeni lideri belirliyor.

Iranian Red Crescent Society, petrol depolarındaki yangınların atmosfere çok miktarda kirletici kimyasal gaz ve partikül yaydığını belirterek halka uyarıda bulundu. İran basınında yer alan haberlerde, yangınlardan yükselen dumanın yağışla birleşmesi halinde zararlı kimyasal maddelerin yağmur damlalarıyla birlikte yere inebileceği ifade edildi.

Uzman: Türkiye için risk görünmüyor

Meteoroloji Danışmanı Orhan Şen, kirleticilerin atmosferde yükselerek farklı bölgelere taşınabileceğini ancak mevcut meteorolojik koşullarda Türkiye için bir risk görünmediğini söyledi.

Şen, kirletici maddelerin genellikle bin ila 3 bin metre seviyelerine kadar yükselebildiğini, bulutlarla birleşmeleri durumunda ise asit yağışlarının oluşabileceğini belirtti.

Siyah yağmur nasıl oluşuyor?

Uzmanlara göre petrol ve yakıt depolarının yanması sırasında atmosfere sülfür dioksit (SO₂), azot oksitler (NOₓ), hidrokarbonlar ve kurum parçacıkları yayılıyor. Bu gazlar havadaki nemle birleştiğinde asidik bileşikler oluşturabiliyor.

Yağış meydana geldiğinde bu maddeler “asit yağmuru” olarak yere inebiliyor. Duman ve kurumun yoğun olduğu durumlarda ise yağmur damlaları siyah veya koyu renkli görünebiliyor. Bu durum halk arasında “siyah yağmur” olarak adlandırılıyor.

İran Kızılayı’ndan uyarı

Iranian Red Crescent Society, böyle bir yağışın ciltte tahriş, solunum yolu sorunları ve gözlerde yanma gibi sağlık problemlerine yol açabileceği uyarısında bulundu. Kurum, özellikle yağış sırasında mümkün olduğunca kapalı alanlarda kalınmasını ve yağmur suyuna doğrudan temas edilmemesini önerdi.

Yapılan uyarılarda şu öneriler yer aldı:

• Yağış sırasında mümkünse dışarı çıkılmaması

• Yağmurla temas edilmesi halinde bölgenin sadece akan soğuk suyla durulanması

• Islanan kıyafetlerin hemen değiştirilmesi

• Açık su kaynaklarının kullanılmaması

Önlem çağrısı

Yetkililer, yoğun dumanın bulunduğu bölgelerde maske kullanılmasını, pencerelerin kapalı tutulmasını ve dış ortamdan gelen partiküllere karşı dikkatli olunmasını öneriyor. Solunum yollarında rahatsızlık hissedilmesi halinde ise sağlık kuruluşlarına başvurulması tavsiye ediliyor.

Ortadoğu’da devam eden çatışmalar ve bölgedeki petrol üretiminde yaşanan aksaklıklar nedeniyle arz güvenliğine yönelik endişeler arttı. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı güne yaklaşık yüzde 25’e varan yükselişle başladı.

En yakın vadeli Brent petrol kontratı 118 dolara kadar çıkarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Türkiye saatiyle 05.24 itibarıyla fiyatların 116,60 dolar seviyesinde işlem gördüğü belirtildi.

Enerji piyasasında kriz uyarısı

Financial Times gazetesinin kaynaklarına dayandırdığı haberine göre petrol sektörü tarihin en büyük krizlerinden biriyle karşı karşıya olabilir. Haberde, Ortadoğu’daki birçok ülkenin üretimi azalttığı veya bazı petrol sahalarını tamamen kapattığı ifade edildi.

Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği durma noktasında

Bölgedeki savaşın tırmanmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiğinin büyük ölçüde aksadığı bildirildi. Artan güvenlik riskleri nedeniyle sigorta şirketleri primleri yükseltirken, bazı teminat şartlarını da yeniden düzenlemeye başladı.

Basra Körfezi ülkelerinden dünya pazarına petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatında kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.